Młodzieżowe Kalendarium

Działalność młodzieżowa w Diecezji Mazurskiej, to przede wszystkim spotkania młodzieży i lekcje religii, które mają miejsce na terenach poszczególnych parafii. Ważnym elementem pozwalającej odczuwać jeszcze mocniej wspólnotę Kościoła są spotkania młodzieży z różnych parafii nie tylko diecezji, ale również całego Kościoła. Diecezjalne Duszpasterstwo Młodzieży serdecznie zaprasza w roku 2019 na następujące wydarzenia:

Obradował Synod Diecezji

W dniu 9 marca 2019 roku odbyła się w Mikołajkach 5 sesja VI kadencji Synodu Diecezji Mazurskiej. Synod rozpoczął się nabożeństwem w mikołajskim kościele w czasie którego kazanie wygłosił Ksiądz Krzysztof Śledziński. W liturgii nabożeństwa uczestniczyli czynnie: Ksiądz Biskup Paweł Hause, Ksiądz Bogusław Juroszek oraz Ksiądz Piotr Uciński. Po nabożeństwie członkowie synodu udali się do Sali obrad. W trakcie obrad uczestnicy zgromadzenia mogli wysłuchać sprawozdania Biskupa Pawła Hause z życia Diecezji Mazurskiej, sprawozdania finansowego i preliminarza budżetowego, które przedstawił Ksiądz Radca Tomasz Wigłasz, a także sprawozdań duszpasterstw środowiskowych.

Zwierzchnik Diecezji w swoim sprawozdaniu zwrócił uwagę na rok 2018, jako rok 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości, w czasie którego nie zabrakło w Diecezji Mazurskiej podjęcia określonych działań związanych z uczczeniem tego jubileuszu. Synod Diecezji Mazurskiej przy tej okazji wydał 3 marca 2018 roku Oświadczenie z okazji 100. Rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. W Olsztynie 17. listopada 2018 roku odbyło się centralne diecezjalne nabożeństwo niepodległościowe, podczas którego kazanie wygłosił zwierzchnik KEA w Polsce.

Ksiądz Biskup Paweł Hause wspomniał ś.p. Księdza Franciszka Czudka, wieloletniego proboszcza Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Mikołajkach, który zasnął w Panu w minionym roku. Zwierzchnik Diecezji wspomniał również ś.p. Księdza Alfreda Neumanna, którego syn służy na terenie diecezji, a także osoby świeckie, dla których los Diecezji Mazurskiej oraz parafii z terenu diecezji był niezwykle ważny.

Biskup zwrócił również uwagę na zmiany personalne, które miały miejsce w 2018 roku w Diecezji Mazurskiej, a które związane były z przejściem w stan spoczynku Księdza Biskupa Rudolfa Bażanowskiego.

Zwierzchnik Diecezji przedstawiając sprawozdanie wskazał również na działania ekumeniczne, które miały miejsce w 2018 roku na terenie diecezji.

Zwracając się do zgromadzonych Ksiądz Biskup Paweł Hause wskazał na rok 2019, jako rok 80 rocznicy wybuchu II wojny światowej, której skutki bardzo mocno dotknęły tereny dzisiejszej Diecezji Mazurskiej, a Mazurzy szczególnie mocno odczuli wojenne i powojenne skutki. Zwierzchnik Diecezji zwrócił uwagę na działalność diakonijną i pracę z młodzieżą w 2019 roku, kiedy to parafia w Suwałkach będzie gościła Ogólnopolski Zjazd Młodzieży.

W dalszej części sprawozdania przedstawiły poszczególne duszpasterstwa działające na terenie Diecezji Mazurskiej. Warto podkreślić za sprawozdaniem duszpasterza ewangelizacyjno-misyjnego, że ewangelizacja dzieje się przede wszystkim w parafiach. Trzeba jednak też zaznaczyć, że część wydarzeń, które realizowane były przez poszczególne duszpasterstwa działające na terenie Diecezji Mazurskiej miała wymiar diecezjalny, czy nawet ogólnokościelny. Sprawozdania kolejno złożyli: duszpasterz ewangelizacyjno-misyjny – Ksiądz Piotr Mendroch, duszpasterz więzienny – Ksiądz Piotr Mendroch, duszpasterz młodzieży – Ksiądz Wojciech Płoszek, dyrektor Diakonii Mazurskiej – Ksiądz Roland Zagóra, kapelan Straży Granicznej – Ksiądz mjr Marcin Pysz, kapelan Ewangelickiego Duszpasterstwa Wojskowego – Ksiądz por Dawid Banach.

W trakcie Synodu przyjęto również Sprawozdanie finansowe diecezji za rok 2018, które wraz z preliminarzem budżetowym na rok 2019 przedstawił Ksiądz Radca Tomasz Wigłasz oraz udzielono Radzie Diecezjalnej absolutorium.

Synod poruszył także różne kwestie związane ze sprawami bieżącymi, które mają miejsce w Diecezji Mazurskiej. Synod dostrzegł potrzebę zwrócenia się do Synodu Kościoła z prośbą o wsparcie adaptacji budynku Parafii Ewangelicko-Augsburskiej w Ostródzie. Ksiądz porucznik Dawid Banach przedstawił także zgromadzonym przygotowania do Ogólnopolskiego Zjazdu Młodzieży.

Synod zakończyła wspólna modlitwa, w której zebranych prowadził Zwierzchnik Diecezji Mazurskiej Ksiądz Biskup Paweł Hause.

Ekumeniczne pożegnanie

8 marca 2019 roku w rzymskokatolickim kościele św. Jana Chrzciciela w Biskupcu odbyło się pożegnanie ś.p. Eugeniusza Pasławskiego, ojca Pani Poseł Urszuli Pasławskiej. W pożegnaniu obok Proboszcza Parafii ks. Wiesława Badury wzięło udział duchowieństwo Kościoła Rzymskokatolickiego, Ks. Juliusz Krawiecki z Kościoła Grekokatolickiego oraz duchowni Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego ze Zwierzchnikiem Diecezji Mazurskiej Ks. Bp. Pawłem Hause. Czynny udział w liturgii pożegnania zmarłego wzięli udział Ks. Bp Paweł Hause oraz Ks. Roland Zagóra. W pogrzebie udział wzięli również przedstawiciele władz państwowych i samorządowych, w tym prezes PSL Władysław Kosiniak-Kamysz.

 

Po uroczystości pożegnania ś.p. Eugeniusza Pasławskiego, Pan Władysław Kosiniak-Kamysz rozmawiał z Ks. Bp Pawłem Hause, Ks. Juliuszem Krawieckim oraz Ks. Rolandem Zagórą o znaczeniu ekumenizmu i sytuacji Kościołów mniejszościowych w naszym kraju.

Uroczysta Gala Fundacji Kronenberga

Ksiądz Biskup Paweł Hause w dniu 5 marca 2019 roku uczestniczył w uroczystym wręczeniu nagrody im. prof. Aleksandra Gieysztora Zwierzchnikowi Diecezji Wrocławskiej. Ksiądz Biskup Waldemar Pytel został uhonorowany za działania związane z przywróceniem blasku kościołowi Pokoju w Świdnicy. Nagrodę przyznała działająca przy banku Citi Handlowy Fundacja Kronenberga.

Światowy Dzień Modlitwy w Kętrzynie

Już tradycyjnie w pierwszy piątek marca Parafianie z Kętrzyna i Sorkwit spotkali się na wspólnej modlitwie w ramach Światowego Dnia Modlitwy. Liturgię w tym roku przygotowały chrześcijanki ze Słowenii.

W trakcie wspólnej modlitwy mogliśmy poznać problemy z jakimi borykają się kobiety w Słowenii, zaśpiewać pieśni mające swoje korzenie w tym niewielkim kraju powstałym po rozpadzie Jugosławii. W liturgii Światowego Dnia Modlitwy wzięły udział Pani Pastorowa Hanna Mutschmann, Pani Weronika Hause, Pani Monika Wereszczyńska oraz Pani Biskupina Małgorzata Hause, która czuwała również nad przebiegiem całego spotkania. We wspólnej modlitwie udział wzięli również duszpasterze obu parafii Ks. Bp Paweł Hause oraz Ks. Krzysztof Mutschmann. W czasie modlitwy Słowem Bożym służył Ks. Krzysztof Śledziński, który w swoim rozważaniu zwrócił uwagę na problem wykluczenia, który jest przeszkodą do budowania pełnej wspólnoty. Wikariusz Diecezji wskazał, że: “Wspólnotą możemy być jedynie wówczas kiedy obok nas nie będzie ludzi wykluczonych, a więc tych, którzy będą dla nas obcymi”.

Zebranym na wspólnej modlitwie błogosławieństwa udzielił Zwierzchnik Diecezji Mazurskiej Ks. Bp Paweł Hause.

Po wspólnej modlitwie jej uczestnicy mogli wspólnie spędzić czas na rozmowach i przy poczęstunku przygotowanym przez panie.

Z wizytą u Joannitów

W dniu 23 lutego 2019 roku Zwierzchnik Diecezji Ks. Bp Paweł Hause wziął udział w podsumowaniu XII Zimowych Manewrów Ratowniczych Joannitów, które trwały od 22 do 24 lutego 2019 roku w Lidzbarku Warmińskim. Manewry skoncentrowane były wokół działań ratowniczych w przypadku ataku terrorystycznego. 

 

Ewangelicy Mazurscy w drodze do niepodległości Polski

Od czasów Reformacji poprzez okresy zaborów na terenach obecnych Mazur działało wielu Mazurów Ewangelików obrońców polskości i języka polskiego. Wielu wybitnych nauczycieli, humanistów, drukarzy, czy wydawców polskich ksiąg religijnych, głównie Biblii i śpiewników. Było też wielu duchownych ewangelickich, studiujących na uniwersytecie w Królewcu. Ich językiem był język polski.

Wśród najważniejszych: Jan Seklucjan, Stanisław Murzynowski, ks. Krzysztof C. Mrongowiusz, ks. Gustaw Gizewiusz.

W latach późniejszych, wiodących do niepodległości, w okresie przed II Wojną Światową i w trudnych czasach powojennych, swą szczególną aktywność wykazali tzw. ludowi działacze Mazurscy. Prześladowani za trud organizowania i wspierania polskości wśród Mazurów. Represjonowani przez władze hitlerowskie, a później także przez komunistów, niejednokrotnie zakatowani na śmierć. Nie wszyscy byli męczennikami, choć wielu z nich tak. Obok nich są nazwiska gromadkarzy, członków ruchu przebudzeniowego w Kościele Ewangelickim, sprzeciwiających się nacjonalizacji i germanizacji. Łączyła ich miłość do Mazur i języka polskiego, języka Biblii, kancjonałów ewangelickich i polskich ewangelickich nabożeństw. Propaganda antyewangelicka po II Wojnie Światowej sprawia, że wszystkich Mazurów, w tym też i polskich ewangelików definiowano jako Niemców, by przejąc ich majątek, by odebrać im prawo do bycia gospodarzami u siebie. Pisał o tym ewangelicki pisarz E. Kruk, ukazał też dobitnie niezwykle poruszający film „Róża”.

Byli tu więc od wieków Polacy, Ewangelicy, Mazurzy lub jak niektórzy, tylko związani sercem z Mazurami.

Przygotowałem 100 nazwisk, ale wymienię tylko kilka najważniejszych. Wśród nich Ewangelików walczących o polskość Mazur znaleźli się:

Hugon Barke – wydaje polskie publikacje wśród Mazurów;

Karol Barke – za swą propolską działalność na Mazurach oskarżony o najcięższą zdradę, zgładzony w niemieckim więzieniu w Moabicie;

Reinhold Barcz – gromadkarz, obrońca wiary i polskości;

Franciszek Bąkowski – za mazurską działalność propolską więziony na Pawiaku;

Józef Biedrawa – zainspirowany działalnością Wojciecha Kętrzyńskiego zbierał dowody polskości Mazur, w czasie wojny poszukiwany przez Gestapo ukrywał się, zmarł w 1941 roku, jego prochy przeniesiono po wojnie do Warszawy, gdzie spoczywa w Alei Zasłużonych;

Emilia Sukertowa Biedrawina – żona Józefa Biedrawy – jedna z najwybitniejszych postaci w powojennej historii Mazur, historyk, działacz społeczny na Mazurach, odznaczona Krzyżem Kawalerskim Polonia Restituta i Odrodzenia Polski, pochowana w Olsztynie w 1970 r.

Jan Bocian – mazurski działacz ludowy, więzień obozu koncentracyjnego, zmarł w 1981 roku w Szczytnie

ks. August Grzybowski – ostatni proboszcz polskiej Parafii w Królewcu;

Ks. Gustaw Rudolf Gundlach – pisarz religijny, publikował w „Zwiastunie Ewangelicznym”, wspierał biednych, starał się łagodzić antagonizmy pomiędzy katolikami i ewangelikami, pomiędzy Niemcami i Polakami;

Jan Jagiełko Jaegerthal – w tajnej organizacji wojskowej w 1918 r. przygotowywał zbrojne powstanie na Mazurach, Warmii i Powiślu, wielokrotnie aresztowany, zginął zagazowany w Dachau;

Michał Kajka – pisarz, poeta, szykanowany przez władze hitlerowskie, pośmiertnie odznaczony orderem Polonia Restituta;

gen. Edmund Kessler – urodzony w Suwałkach, szef sztabu generalnego, odznaczony krzyżem Virtuti Militari, Krzyżem Niepodległości, Krzyżem Walecznych, Krzyżem Oficerskim Legii Honorowej;

Wojciech Kętrzyński – działacz narodowy, umiera w 1918 r. nie doczekawszy wolnej Polski;

Paweł Klimosz – z powodu propolskiej działalności więzień Dachau i Oranienburga, po wojnie aktywnie działał na rzecz Kościoła Ewangelicko-Augsburskiego;

Robert Kożusznik – ludowy działacz Mazurski, redagował Gazetę Mazurską;

Bogumił Leyk – obrońca wiary ewangelickiej i polskiej mowy;

Emil Leyk – członek Mazurskiego Związku Ludowego, w okresie II Wojny Światowej działał w konspiracji;

Fryderyk Leyk – pisarz mazurski, działacz polski na Mazurach, podobnie prześladowany – określany jako trybun ludu mazurskiego;

Wiktor Marek Leyk – pośród wielu aktywności i osiągnięć, poseł na Sejm I kadencji;

Bogumił Linka – wraz z Adamem Zapatką działaczem ruchu gromadkarskiego, uczestniczył w delegacji paryskiej, domagał się przyłączenia Mazur do Polski bez plebiscytu, oskarżony o zdradę, aresztowany, zmarł w skutek pobicia przez bojówki niemieckie w 1920 r.

ks. Ewald Lodwich-Ledwa – działacz na rzecz polskości Mazur, pobity dotkliwie przez bojówki niemieckie, w czasie II Wojny Światowej działał w konspiracji w AK, udzielał schronienia represjonowanym i ściganym przez Niemców działaczom mazurskim;

Karol Małłek – działacz narodowy na Mazurach, poszukiwany w czasie wojny przez Gestapo ukrywał się, nazywany był królem Mazurów, zmarł w 1969 roku w Krutyni, pochowany w Olsztynie, gdzie żegnały go tłumy;

Edward Małłek – jego brat, podporucznik Wojska Polskiego, bierze udział w kampanii wrześniowej, więzień oflagu;

prof. Janusz Małłek – kolejny z rodu, znów jeden z najwybitniejszych historyków, znawca tematyki historycznej ewangelickich Mazur, związany z Olsztynem i Toruniem;

Jan Karol Sembrzycki – folklorysta, współpracownik Wojciecha Kętrzyńskiego, wydawał m.in. Kalendarz Ewangelicko – Polski dla Mazur, Śląska i Kaszubów oraz wiersze Kajki;

Michał Żywiec – jak wielu jemu podobnych aktywnie działał na rzecz przyłączenia Działdowszczyzny do Polski, wałczył o polskość Mazur i Ewangelicyzmu, zesłany do obozu koncentracyjnego, zwolniony na skutek interwencji ludu Działdowszczyzny, do końca wojny nadzorowany przez Gestapo.

Ks. Bp Juliusz Bursche, którego rząd polski powołał jako rzeczoznawcę do spraw mazurskich i skierował do prac komisji traktatowej w Paryżu, gdzie złozył przedstawicielom Ententy „Memoriał w przedmiocie protestantów polskich w Prusach Wschodnich”. Na jego wniosek Konsystorz ewangelicki w warszawie podjął akcję na rzecz przyłączenia Mazur do Polski. W 1919 r. objął przewodnictwo Komitetu Mazurskiego podczas plebiscytu na Mazurach. W okresie II Wojny Światowej zamęczony przez Niemców w więzieniu, zmarł jako Polak, Ewangelik, obrońca polskości i Mazurów. Pośmiertnie odznaczony Orderem Orła Białego przez Prezydenta RP w dniu 100. rocznicy Niepodległości Polski.

Tylko 2 osoby spośród wymienionych żyją do dziś. Pozostali odeszli do wieczności.

Ich związek z Kościołem Ewangelickim potwierdza polskość luteranizmu na tym terenie, gdzie żyli także niemieccy i polscy katolicy, polscy i niemieccy ewangelicy, Warmiacy i Mazurzy, Żydzi i wielu innych. Dziś jednak podkreślamy suwerenność państwa, w którego granicach znaleźli się ci, którzy o polskość walczyli, cierpieli lub oddali za nią życie. Niech ich nazwiska zostaną zapamiętane. Ze względu na niesprawiedliwość dziejową przede wszystkim więc oni: Ewangelicy Polacy Mazurzy.

Cześć ich pamięci!

Związek Mazurów Ewangelików Polaków z Polską, naszą wspólną ojczyzną, ale też zatroskanie o poszanowanie praw mniejszości i kształt RP, wyraziliśmy jako Diecezja Mazurska w specjalnym oświadczeniu Synodu Diecezji Mazurskiej. Przez ostatnie 73 lata polscy ewangelicy na terenie Mazur budują wspólny dom wraz z tymi, którzy tutaj po wojnie napłynęli. Również i w tym ostatnim okresie znalazło się wielu ewangelików oddanych Polsce i również wielu wybitnych.

W roku szczególnym, bo jubileuszowym, chcemy dziś razem się modlić i świętować. Na co dzień zaś chcemy żyć i pracować w pokoju dla dobra naszej wspólnej ojczyzny.

Słowo Boże przypomina nam: „Błogosławiony naród, którego Panem jest Bóg”.

Niech Bóg Wszechmogący pobłogosławi to dzisiejsze dziękczynne nabożeństwo.

 Ks. Bp Paweł Hause

O diakonii na Litwie

Dyrektor Diakonii Polska p. Wanda Falk oraz ks. Marcin Pysz uczestniczyli w dniu 15 lutego 2019 r. w konferencji na temat Diakonii w mieście Garliava na Litwie. Podczas konferencji p. Falk przedstawiła działalność Diakonii Polskiej, zaś ks. Pysz zapoznał zebranych z Diakonią Mazurską, działalnością diakonijną w parafii ewangelickiej w Piszu oraz działalnością Ewangelickiego Stowarzyszania Betel.

Ekumenicznie w Korszach

27 stycznia 2019 r. Biskup Paweł Hause, Zwierzchnik Diecezji Mazurskiej uczestniczył w nabożeństwie ekumenicznym, które miało miejsce w kościele Podwyższenia Krzyża Świętego w Korszach.